برای توجیه "مشروعیت" قیام مردم کشورهای مسلمان عربی مانند تونس، مصر، لیبی، یمن، بحرین، سوریه و اردن علیه هیات حاکمه ی این کشورها، می توان سه نکته ی مهم زیر را یادآور شد:

یکم – اندیشمندان سیاسی مسلمان در باره ی اطاعت کامل مردم از فرمانروای کشور خود به چند استثنا اشاره کرده اند. یکی از این استثناها این است که " اطاعت از حاکمان نباید ما را از اطاعت از اراده ی خداوند که به حکم عقل، حتی خواست های فرمانروایان باید تابعی از آن باشد، منحرف کند" (1)

زیرا دستورهای حاکمان در قیاس با احکام خداوندگار پشیزی نمی ارزد و هیچ حاکم و پادشاهی نیست که سر به آستان جلال او نساید. بنابر این تنها زمانی می توان به فرمان یک حاکم گردن گذاشت که دستورهای او مخالفتی با حکم خداوند نداشته باشد.

دوم – هیچ اصلی جز فضیلت (شایستگی و خداترسی) و عدالت نمی تواند معیار حکومت کردن باشد. چه بسا نژاد و نسَب و وراثت (چیزی که در نظام سیاسی کشورهای عربی رایج است) به دلیل توام نبودن با فضیلت و عدالت مایه ی تباهی شود.

از همین رو پیامبر بزرگوار اسلام (ص) هلاک امت خود را به دست افرادی از قریش می دانست که شایستگی لازم را نداشتند. "هلاک امتی علی ید اغیلمه من قریش". (2)

سوم -  از دیدگاه بیشتر اندیشمندان مسلمان، اگر حاکم و هیات حاکمه در اجرای وظایف خود قصور کرد، تنبیه و ارشادش لازم است و اگر تفریط و تقصیر کند اسقاط او واجب است.

از نظر آن ها، در اسلام، قیام و شورش مشروط، مشروع است. حاکم مستبد و ظالم، واجب الاطاعه نیست. یعنی وقتی حاکم در وظایف خود تقصیر و تفریط کند و با سرنوشت مردم و جامعه بازی نماید دچار منکری عظیم شده است که مردم حق دارند بر او بشورند.(3)

خداوند در مقابل استبداد و ظلم حاکمان، واکنش نشان می دهد و " انقلاب مردم" و "تاریخ" جلوه گاه اراده ی او است. می گویند "موسولینی" دیکتاتور ایتالیا وقتی خبر پیاده شدن نیروهای متفقین در سیسیل را شنید فریاد زد: تاریخ خرخره ی ما را گرفته است.

به تعبیر "آیزایا برلین" البته حاکمان مستبد می توانند بجنگند و مقاومت کنند اما وقتی "تاریخ" خود سلاح برگرفت و ضد کسی و سیستم سیاسی برخاست، مقاومت بیهوده است. شاهد مطلب، وضع جاری در کشورهای عربی است.